In dit artikel:

Wanneer u te maken heeft met elektronische douaneaangiften, wordt u blootgesteld aan allerhande begrippen en afkortingen. In dit artikel worden alle belangrijke begrippen die te maken hebben met elektronische douaneaangiften (van Aangeven tot Zekerheidsstelling) nader toegelicht.

aangeven
accijnzen
alcoholische producten
alcohol-vrije dranken
CBS
directe vertegenwoordiging bij invoer en uitvoer
EMCS
entrepot
entreposeur
entrepositaris
EORI
ICT
indirecte vertegenwoordiging
inslag
MASP
toezicht
uitslag
verlegging van BTW bij invoer
zekerheidsstelling

Aangeven
In het papieren tijdperk, meldde de chauffeur zich bij een douanekantoor waar hij een in of uitvoeraangifte met een pen invulde om zo de goederen aan te geven. Tegenwoordig gaat dat allemaal elektronisch. In principe kan iedereen die de beschikking heeft over de goederen een aangifte maken. 

Douaneaangiften worden gemaakt door:
- douane-expediteur
- douane-agent
- transporteur of expediteur
- importeur of exporteur.

Om een elektronische douaneaangifte te maken is een vergunning vereist. De Douane geeft deze vergunningen af. De communicatie met de Douane verloopt met door de Douane goedgekeurde aangiftesoftware. Voor bepaalde aangiften is een borgstelling nodig (bijv. NCTS).
terug naar boven

Accijnzen
In Nederland worden accijnzen geheven over de volgende producten:

• Alcoholische producten
• Alcohol-vrije dranken (verbruiksbelasting)
• Minerale oliën
• Tabak

terug naar boven

Alcoholische producten
Alcoholaccijns is verschuldigd:

• bij de productie van alcohol
• bij de invoer
• bij het overbrengen uit een andere EU-land

Alcoholaccijns wordt geheven over bier, wijn, tussen producten en sterke drank.  Raadpleeg voor actuele tarieven de website van het productschap wijn: http://www.wijninfo.nl/lmbinaries/nieuwe_accijnstarieven_per_1_januari_2008.pdf

terug naar boven

Alcohol-vrije dranken
De heffing van verbruiksbelasting op niet alcoholische dranken, zoals frisdranken, mineraalwater en fruitsappen is geen officiële Europese accijns is. De wettelijke regeling moet dan ook los gezien worden van de accijnswetgeving. 

Aangifte dient gedaan te worden bij:

• productie
• handel
• invoer uit een ander EU-land

Er bestaat geen verplichting het transport te laten plaatsvinden onder begeleiding van een document. De aangifte wordt afgehandeld aan de hand van bescheiden zoals een CMR en een factuur. De controle van de Douane richt zich op het voldoen aan alle verplichtingen van de betrokken ondernemers.
terug naar boven

CBS
In geval van Intra Communautaire Transacties dient naast de BTW verplichtingen ook aan statistiekverplichtingen worden voldaan. Per transactie dient de verkoper aan het CBS de volgende gegevens te verstrekken*:

Land van bestemming

• Waarde
• Soort goed
• Gewicht
• Enz

De meeste administratieve systemen genereren automatisch de vereiste statistische gegevens. Ze dienen een keer per maand aan het CBS verstrekt te worden. Het CBS en de Belastingdienst controleren of het totale bedrag dat in de statistiekaangifte dat wordt vermeld als ICL, overeenkomt met het bedrag dat genoemd wordt in de BTW-aangifte.

*Kleine ondernemers zijn vrijgesteld van deze verplichting. De verkoper, cq koper is pas verplicht statische gegevens aan te leveren, wanneer voor meer dan € 400.000 aan goederen aan andere EU lidstaten is geleverd of uit andere EU lidstaten werd verworven.
terug naar boven

Directe Vertegenwoordiging bij invoer en uitvoer
Sinds april 2008 is directe vertegenwoordiging bij uitvoer verplicht gesteld. Eerder al, in september 2005 werd directe vertegenwoordiging bij invoer mogelijk.

Directe vertegenwoordiging wil zeggen dat een douaneagent namens een importeur of exporteur de douaneaangiften maakt en indient. De douaneagent vertegenwoordigt dan zijn klant (opdrachtgever) welke formeel de aangever blijft. De douaneagent is slechts een administratieve dienstverlener. Hij is ook niet fiscaal aansprakelijk. De douaneagent heeft wel de verantwoordelijkheid het werk correct uit te voeren, zoals ook is vastgelegd in de Nederlandse Expeditievoorwaarden.

Bij directe vertegenwoordiging doet een douaneagent in naam en voor rekening van de exporteur aangifte. De exporteur is de aangever. Hij is aansprakelijk voor de inhoud van de aangifte.

Zoals hiervoor beschreven, bestaat er dus geen fiscale aansprakelijkheid. Daarentegen kan de douaneagent wel aansprakelijk zijn voor:

·         belasting (invoerrechten en BTW)
Bij een aangifte ten invoer is in sommige gevallen de douaneagent deze belastingen verschuldigd. Middels de borgstelling, worden de veelal kleinere bedragen voldaan.

·         eventuele rechten
Pas na de beëindigde verificatie gaat de aansprakelijkheid over naar de opdrachtgever.

Zie ook indirecte vertegenwoordiging

terug naar boven

EMCS - Excise Movement and Control System
Dit betreft de geautomatiseerde verwerking van gegevens inzake het verkeer van en de controle op accijnsgoederen. Op Europees niveau zal een geautomatiseerd systeem ontwikkeld worden voor de verwerking van gegevens over het verkeer van en de controle op accijnsproducten (alcohol en alcoholhoudende dranken, energieproducten en tabak).

Achtergrondinformatie en vergunningen
Per 1 januari 2011 zal EMCS binnen de EU dan toch echt een feit zijn. Vanaf deze datum zal de leverancier (=consignor) van goederen onder schorsing (accijnsgoederen) uit een andere EU-lidstaat, het papieren administratieve geleidedocument (AGD) moeten vervangen door een elektronisch bericht (e-AD). De ontvanger (=consignee) dient de zending elektronisch af te melden.

Vergunningen
In dit kader zijn twee vergunningen van toepassing, welke met de invoering van EMCS door de Douane worden gewijzigd (de vergunninghouder hoeft hiervoor niets te doen); de vergunningen wijzigen inhoudelijk niet, ook de vergunningnummers blijven gelijk.

1. Vergunning accijns goederenplaats wordt een nieuwe vergunning accijnsgoederenplaats;

2. Geregistreerd bedrijf wordt vergunning geregistreerde geadresseerde.

De wijzigingen zijn het gevolg van het besluit om alle vergunninghouders in één Europees bestand op te nemen. Het zogenaamde System for Exchange of Excise Data (SEED). EMCS controleert vervolgens automatisch of een ondernemer in SEED is opgenomen. Zonder registratie in SEED worden geen e-AD’s afgegeven en kunnen de goederen niet worden verzonden. Voor houders van de vergunning accijnsgoederenplaats geldt dat het identificatienummer van de opslaglocatie (daar waar de goederen ontvangen zullen worden) doorgegeven dient te worden aan de leverancier. Deze moet het identificatienummer (ook wel NLW-nummer genoemd) opnemen in het e-AD.

Voor meer informatie over de oplossing van Minihouse, klik hier.

terug naar boven

ENTREPOT - Opslag in een douane-entrepot
Van goederen die in de EU worden binnengebracht is op voorhand niet altijd bekend wat de eindbestemming is. Worden ze in het vrije verkeer gebracht, worden ze eerst nog bewerkt of verlaten ze na bewerking de EU weer? Dan is het handig om de goederen eerst op te slaan in een douane-entrepot.
Kort gezegd is een (douane) entrepot een opslagruimte die onder toezicht van de Douane staat.

Voor een douane-entrepot is een vergunning nodig. Ze staan immers onder toezicht van de Douane en dienen derhalve aan vele (administratieve) eisen te voldoen. Een douane-entrepot vergunning zal voor iedere entrepothouder anders zijn, afhankelijk van de locatie(s), het type goed (vrije goederen en/of douanegoederen) etc. etc. Voorwaarde is in elk geval een uitstekende magazijn/goederen administratie die het mogelijk maakt de goederen volledig administratief te volgen.

Er zijn verschillende soorten entrepots:

• RTO (ruimten voor tijdelijke opslag)
• douane-entrepots type B, C, D en E
• vrij entrepot en vrije zone
• Particulier douane-entrepot B

De verantwoordelijkheid voor de opslag van de goederen ligt bij de entreposeur. In Nederland zijn dit de douane-entrepots van de typen C, D en E. Hiermee hangt samen dat een douane-entrepot type B door iedereen die goederen wil opslaan gebruikt kan worden. De douane-entrepots van de typen C, D en E kunnen alleen gebruikt worden voor de opslag van goederen door de vergunninghouder (entreposeur) zelf.

·         Publiek douane-entrepot
Een publiek douane-entrepot is een douane-entrepot waar de verantwoordelijkheid voor de opslag van de goederen in principe bij de entrepositaris ligt. In Nederland is dit het douane-entrepot type B.

Zie ook inslag, uitslag en zekerheidstelling
terug naar boven

Entreposeur
Een entreposeur is de (natuurlijke of rechts)persoon aan wie de vergunning tot het beheren van een douane-entrepot is verleend. Dit is de vergunninghouder.
terug naar boven

Entrepositaris
Een entrepositaris is de persoon die de verplichtingen moet nakomen die voortvloeien uit de aangifte tot plaatsing van de goederen onder het stelsel van de douane-entrepots. Dit betekent onder andere dat hij aansprakelijk is voor verschillen. Als bijvoorbeeld bij een controle van het douane-entrepot minder goederen in het douane-entrepot aanwezig zijn dan volgens de administratie aanwezig zouden moeten zijn, dan is in principe de entrepositaris verantwoordelijk voor deze minderbevinding en moet hij de verschuldigde rechten bij invoer en andere belastingen bij invoer voldoen.
terug naar boven

EORI - Economic Operators Registration and Identification
Om de veiligheidsverordening doeltreffend in te voeren en toe te kunnen passen is het nodig om de bij goederen verkeer betrokken partijen te identificeren aan de hand van een, uniek nummer dat geldig is in alle lidstaten. Hiervoor is een registratie- en identificatienummer voor marktdeelnemers ontwikkeld, het zogenaamde EORI-nummer (Economic Operators Registration and Identification). In Nederland is de toekenning van EORI-nummers losgekoppeld van de feitelijke ingebruikname van het EORI-nummer in de procedures en systemen. Zodra EORI wordt ingevoerd moet het bedrijfsleven in de verschillende aangiften het EORI-nummer vermelden in plaats van het huidige douanenummer en/of BTW-codenummers. Deze worden dan niet meer geaccepteerd.

Meer lezen over EORI en de invoering daarvan, klik hier.
terug naar boven

EU of EG?
In het dagelijks leven wordt vooral gesproken over de EU. Feitelijk is de EU de overkoepelende organisatie waaronder drie pijlers vallen:

1.    de EG (Europese Gemeenschap), EGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal) en Euratom.
Het CDW (Communautair Douane Wet) is geschreven door de EG.

2.    Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheids Beleid

3.    Justitie en Binnenlandse Zaken

Vandaar dat op deze site vooral gesproken wordt over de EG (of de Gemeenschap), welke de correcte term is voor Europese douane aangelegenheden.
terug naar boven

ICT
In Douaneland wordt een heel andere betekenis toegekend aan deze afkorting. Het gaat dan niet om Information Communication Technology maar om Intra Communautaire Transacties.

Wanneer goederen uit de ene EU-lidstaat worden verkocht aan een bedrijf in een ander EU-lidstaat, is er sprake van een Intra Communautaire Transactie.

De verkoper, degene die de goederen levert, doet dan een Intra Communautaire Levering (ICL). De koper, doet een 'Intra Communautaire Verwerving' (ICV).

Een ICT bestaat dus uit een ICL en een ICV.
Binnen de EU is (immers geen sprake meer van import en export.

ICT brengt uiteraard verplichtingen op het gebied van BTW met zich mee. Daarnaast zijn er ook verplichtingen voor opgave CBS (Centraal Bureau voor Statistiek).

Zie ook verlegging van de BTW
terug naar boven

Indirecte vertegenwoordiging
Bedrijven die niet in de EU zijn gevestigd, kunnen toch de douaneformaliteiten in de desbetreffende EU-lidstaat afhandelen. Of beter gezegd, laten afhandelen door een douaneagent welke als indirect vertegenwoordiger optreedt. De douaneagent maakt dan de aangifte op eigen naam, maar voor rekening van de opdrachtgever.

Bij indirecte vertegenwoordiging doet een douaneagent aangifte in zijn eigen naam, maar voor rekening van de exporteur. De douaneagent is de aangever. Hij is aansprakelijk voor de inhoud van de aangifte.

Voor meer informatie over dit onderwerp, raadpleeg http://www.douane.nl/zakelijk/vertegenwoordiging/

Zie ook directe vertegenwoordiging
terug naar boven

Inslag
Inslag is het moment waarop goederen in een douane-entrepot worden opgeslagen of in de voorraadadministratie worden ingeschreven. Tussen het moment van inslag en uitslag, de periode waarin goederen zijn opgeslagen, is de belanghebbende verantwoordelijk voor de opgeslagen goederen.

Zie ook uitslag, entrepot
terug naar boven

MASP
Het Meerjaren Strategisch Plan richt zich op de harmonisering en de automatisering van de uitwisselingen voor wat de Douane en Accijnzen betreft binnen de Europese Unie
zie ook: http://www.masp.belgium.be/nl/content/introductie
terug naar boven

Toezicht
De Douane oefent toezicht uit op douanegoederen. Ook bij de opslag onder douaneverband is dit het geval. In de regel bestaat het toezicht door de Douane uit een mix van fysieke controle enerzijds en administratieve controle anderzijds.

Bij fysieke controle is de Douane aanwezig bij de in- en uitslagen van douanegoederen en controleert zij de in- en uitslagen van de goederen. Ook controleert de Douane regelmatig de opgeslagen goederen.

Bij administratieve controle vormt een vooraf goedgekeurde (voorraad)administratie de basis voor de controle door de Douane. Aan de hand van deze administratie controleert de Douane in- en uitslagen en de voorraad van de goederen.

Zie ook entrepot
terug naar boven

Uitslag
Uitslag is het moment waarop de goederen het douane-entrepot verlaten of uit de voorraadadministratie worden uitgeschreven, omdat ze een andere douanebestemming krijgen.

Zie ook inslag, entrepot
terug naar boven 

Verlegging van BTW bij invoer
Bij de aangifte van goederen in Nederland ten invoer, wordt BTW geheven (0, 6 of 19%). 

In de praktijk betekent dat dat de importeur bij de aangifte daadwerkelijk BTW moet betalen terwijl de importeur in dezelfde maand dat de invoer heeft plaatsgevonden de betaalde BTW weer in mindering kan brengen op de BTW aangifte. Van de Belastingdienst krijgt hij dan het geld weer terug. Deze werkwijze brengt een enorme geldstroom van importeur naar Douane en Belastingdienst en weer terug naar de importeur met zich mee.

Om dit proces te vereenvoudigen is in de Nederlandse BTW-wetgeving de mogelijkheid opgenomen de “BTW te verleggen”. In dat geval hoeft de BTW bij invoer niet betaald te worden. De importeur dient dan in zijn BTW aangifte het bedrag van de invoer op te voeren en de bijbehorende BTW te berekenen. Datzelfde bedrag mag vervolgens worden afgetrokken als voorbelasting, samen met de overige betaalde BTW sommen (van goederen die in Nederland zijn gekocht). Om deze regel toe te passen is een vergunning van de Douane vereist.
terug naar boven

Zekerheidstelling
Wanneer goederen onder douaneverband worden opgeslagen, dan hoeven de verschuldigde invoerrechten en andere belastingen bij invoer, eerst niet betaald te worden. Deze zijn pas verschuldigd op het moment dat de goederen worden uitgeslagen en ze in het vrije verkeer worden gebracht.

De Douane wil natuurlijk wel de zekerheid hebben dat op dat moment de verschuldigde invoerrechten en belastingen daadwerkelijk zullen worden betaald. Daarom vraagt de Douane om een financiële waarborg, de zgn. zekerheidsstelling.  

Zie ook entrepot
terug naar boven